2029-cu ildə ilk milli kosmik tullantı təmizləmə missiyası
UK Space Agency (UKSA) Böyük Britaniyanın ilk Active Debris Removal (ADR) missiyasına 60 milyon funt maliyyə ayırıb. Missiyanın hədəfi aşağı Yer orbitində (LEO) iki sıradan çıxmış peyki tutub, onları daha alçaq orbitə endirmək və atmosferdə yanmasını təmin etməkdir. Buraxılışın 2029-cu ildə SaxaVord Spaceport‑dan (Şotlandiya) həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
Kosmik tullantıların artması aktiv peyklər, rabitə, naviqasiya və müşahidə xidmətləri üçün ciddi risk yaradır. Təkcə Yer ətrafında 130 milyondan çox zibil fraqmenti olduğu təxmin edilir və bunlar onilliklərlə orbitdə qala bilər.
ClearSpace UK: robotik tutma və RPO üzrə milli imkan
Missiyanın baş podratçısı ClearSpace UK olacaq. Şirkət rendezvous və proximity operations (RPO), həmçinin robotik tutma üzrə yerli ekspertiza formalaşdırmalıdır.
ClearSpace UK‑nin baş direktoru Rob Atchison bildirir ki, növbəti mərhələdə "heç vaxt tutulmaq üçün nəzərdə tutulmamış obyektə təhlükəsiz yaxınlaşa bilən, onu nəzarətə götürə bilən kosmik aparat" layihələndiriləcək, yığılacaq və sınaqdan keçiriləcək. Bu işlər Böyük Britaniya təchizat zənciri üzrə tərəfdaşlarla birgə görüləcək.
UKSA‑nın daha əvvəl dəstəklədiyi CLEAR və COSMIC kimi konseptlər sayəsində Böyük Britaniya artıq in‑orbit servicing, peyk ömrünün uzadılması və tullantıların aktiv çıxarılması texnologiyalarında mövqeyini gücləndirir. Yeni ADR missiyası bu bilik bazasını real əməliyyat missiyasına daşıyır.
Layihə çərçivəsində ADR aparatına ad seçmək üçün ictimai müsabiqə də elan olunacaq. Bu, həm kosmik sənayeni, həm də gənc mühəndis və həvəskarları məsuliyyətli və davamlı kosmik fəaliyyət mövzusuna cəlb etməyə hesablanıb.
Mənbə: UK Space Agency, Electronics Weekly
