NASA dəstəyi ilə hazırlanan SSPICY (Small Spacecraft Propulsion and Inspection Capability) missiyası orbitdə servis və kosmik tullantıların idarə olunması üçün vacib texnologiyaları real şəraitdə sınaqdan keçirəcək. Missiyanın əsas işçi “aləti” Starfish Space tərəfindən hazırlanmış Otter 24C aparatıdır.
Otter təxminən paltaryuyan maşın ölçüsündə, CubeSat sinfinə yaxın kosmik aparatdır. O, aşağı Yer orbitində artıq işləməyən, ABŞ mənşəli 4‑ə qədər peyk və raket gövdəsinə yüzlərlə metr məsafəyə qədər yaxınlaşaraq müstəqil müayinə aparacaq.
Necə işləyir?
Otter 24C minimal yerüstü idarəetmə ilə avtonom naviqasiya edir:
- Kompüter görməsi və inteqrasiya olunmuş sensorlar real vaxtda trayektoriyanı hesablayır;
- Guidance, navigation and control proqram təminatı yaxınlaşma manevrlərinə özü qərar verir;
- Müayinə zamanı hədəfin fırlanma sürəti, orientasiyası və səthinin vəziyyəti kimi parametrlər ölçülür.
Aparat obyektlər arasında hərəkət üçün elektrik hərəkətverici sistemdən istifadə edir. Bundan əlavə, üzərində artikulyasiya olunan robotik bum yerləşdirilib – bu bum vasitəsilə mühərriklərin istiqaməti dəyişdirilərək müxtəlif orbitlər arasında daha dəqiq manevr imkanları sınaqdan keçiriləcək.
Niyə mühümdür?
SSPICY missiyasında Otter heç bir peykə toxunmayacaq və dok etməyəcək. Lakin bu uçuş zamanı sınaqdan keçirilən texnologiyalar gələcəkdə:
- orbitdə sıradan çıxmış peyklərin servisi və təmirini,
- təhlükəli obyektlərin idarə olunan deorbit olunmasını,
- yeni orbital tullantıların yaranma riskinin azaldılmasını
mümkün edəcək.
Hər il minlərlə yeni peyk rabitə, naviqasiya və hava proqnozu kimi xidmətlər üçün orbitə çıxarılır. Köhnə peyklərin və raket gövdələrinin idarəsiz qalması toqquşma və parçalanma riskini artırır. SSPICY kimi missiyalar gələcək avtonom orbit-servis platformalarının texnoloji bazasını formalaşdıraraq Yerətrafı məkanı daha təhlükəsiz saxlamağa kömək edir.
Mənbə: NASA
