8 illik səyahətin finiş xətti
Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) BepiColombo missiyası 2018-ci ildə startdan sonra nəhayət Merkurinin orbitinə girməyə hazırlaşır. Təxminən 2 milyard dollarlıq bu robot missiyaya Yaponiya və ABŞ da töhfə verib. Günəşə doğru yaxınlaşmaq üçün plazma (ion) mühərrikləri və Yer, Venera və Merkuri üzrə ümumilikdə 9 qravitasiya manevri istifadə olunub.
Merkuriyə getmək paradoksal olaraq Plutona zond göndərməkdən daha çox delta-v tələb edir. Səbəb: Günəşin güclü cazibə sahəsindən “sürəti öldürüb” kiçik planetin orbitinə düşmək lazımdır. Bu işi BepiColombo üçün dörd ədəd güclü ion mühərriki olan Mercury Transfer Module (MTM) görürdü.
Kritik ayrılma əməliyyatı
Missiya artıq finişə yaxınlaşdığından MTM-ə ehtiyac qalmadı. Yerdən cəmi 63 milyon km məsafədə, Günəşə Yerdən iki dəfə yaxın zonada ESA komandası modulu planlı şəkildə ayırdı. Bu, faktiki olaraq “yeni kosmik aparatın işə salınması”na bərabər risk daşıyırdı: enerji istehsalı, istilik rejimi və orientasiya sistemi digər blokların üzərinə keçdi.
BepiColombo əslində üçlü yığmadır:
- Mercury Transfer Module (MTM) – artıq ayrılıb, ölü kütlə;
- Mercury Planetary Orbiter (MPO) – Avropa aparatı, səth və geologiya üçün kameralar və spektrometrlərlə;
- Mercury Magnetospheric Orbiter – Mio – Yaponiya aparatı, maqnit sahəsi, plazma və toz üçün sensorlarla.
Merkuri üçün ikili laboratoriya
Noyabrın 21-də Merkurinin orbitinə giriş planlaşdırılır, dekabrda isə MPO və Mio bir-birindən ayrılacaq. MPO planetə daha yaxın, Mio isə daha yüksək orbitdə işləyəcək. Belə ikili konfiqurasiya:
- Merkurinin səthini yüksək ayırdetmədə xəritələməyə,
- Qütb kraterlərində ehtimal olunan su buzunu araşdırmağa,
- Günəş küləyinin Merkuri kimi planetlərə təsirini iki nöqtədən eyni anda ölçməyə
imkan verəcək.
Əgər qalan manevrlər də plan üzrə getsə, 2025-ci ilin aprelindən rutin elmi müşahidələr başlayacaq və Merkurinin mənşəyi, daxili quruluşu və maqnetosferi barədə yeni fəsil açılacaq.
Mənbə: Ars Technica
